ธรรมะในโลโก้: อายตนะ

ธรรมะชุดเตรียมพร้อม หลวงตามหาบัว buaready ธรรมะในโลโก้ อายตนะ

ในงานออกแบบทุกอย่าง องค์ประกอบเริ่มแรกที่สุด คือรูปทรงขอบเขตภายนอก เรียกว่า shape หรือ form ซึ่งจะเป็นตัวกำหนด look and feel ของชิ้นงานนั้นๆเลยทีเดียว. กิจหรือหน้าที่ต่อกรณีนี้ มีหลักอยู่ว่า Form follows function หมายความว่า รูปทรงจะต้องตอบโจทย์เนื้อหาสาระ.

ส่วนในทางธรรมนั้น ตัวตั้งต้นอันเป็นที่ก้าวลงแห่งวิญญาณ ก็คือนามรูป. นามรูปเป็นเหตุปัจจัยให้มีสฬายตนะ ได้แก่ อายตนะภายใน 6 มีตาเป็นต้น. เมื่ออาศัยอายตนะภายนอกอีก 6 มีรูปที่เห็นได้ด้วยตาเป็นต้น แต่ละอย่างๆตามคู่ของมัน เกิดวิญญาณ(การรู้)ทางช่องอายตนะนั้นๆ รวม 6 เรียกว่า หมู่แห่งวิญญาณ(การรู้)ทั้ง 6. กระบวนการที่อาศัยทั้งสามองค์ธรรมร่วมกันดังนี้ เรียกว่า ผัสสะ ซึ่งเรียกแยกตามอายตนะ เช่น จักขวายตนะ เป็นต้น รวมเป็น 6 อีกเช่นกัน.

ความสำคัญของอายตนะ คือมันมีความเป็นใหญ่ (เรียกว่า อินทรีย์คือความเป็นใหญ่) เพราะเป็นแดนเกิดแห่งการรับรู้ทั้งปวง. กิจของชาวพุทธในการเจริญจิตตภาวนา คืออินทรีย์สังวร (การสำรวมระวังความเป็นใหญ่ คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย มโน). อายตนะจึงเป็นเรื่องใหญ่เรื่องสำคัญ.

เพราะเหตุนั้น ในกรณีนี้ จึงเป็นฐานหรือแนวคิดเบื้องต้นในการเลือกใช้รูปทรงด้านเท่า 6 (hexagon) เพื่อสื่อความถึงนัยดังกล่าว โดยใช้ทั้งหมดสองชุด แทนอายตนะภายใน กับอายตนะภายนอก. ส่วนช่องว่างที่อยู่ระหว่างนั้น ก็คือผัสสะ.

หน้าต่อไป กล่าวถึงความพิเศษเฉพาะบางประการของรูปทรง hexagon.